Nieuws vanuit de totaliteitszone: 11 augustus 1999

11 augustus 1999

Op jacht naar de schaduw van de maan.

Spannend tot het allerlaatste moment, zo kan ik deze zonsverduistering het beste beschrijven. Bewolking speelde deze keer zo’n prominente rol dat geluk een heel belangrijke factor zou worden.

Half vijf in de ochtend werden de eerste satellietfoto’s bekeken om te zien of uitvalsbasis Luxemburg nog redelijk in opklaringen zou zitten. Vrij snel werd duidelijk dat een flinke verplaatsing naar het westen de enige optie was om nog kans te maken op enkele opklaringen.

Het team van Radio 1 vertrok om exact 8 uur waarbij het reisdoel Reims was. Hoe de drukte op de wegen zich zou ontwikkelen was nog een vraagteken, maar na een kwartier werd duidelijk dat van een groot verkeersaanbod geen sprake was. Op de route van Thionville naar Reims was het zelfs uitermate rustig, het leek wel zondagochtend.

Een grijze wolkenlucht waaruit het water soms met bakken naar beneden kwam, gaf ons geen echt hoopvol gevoel. Toch begon de zon er in de buurt van Reims rond half elf af en toe door te breken. Besloten werd om niet verder te gaan en in de directe omgeving van de hoofdstad van de champagnestreek de spullen uit te pakken en de satellietverbinding in orde te maken.

Het Radio 1 team vormde een schakel in de reeks verslaggevers die door de NOS in het totale eclipspad van Cornwall tot aan Turkije was geposteerd. Live werd tussen 12 en half twee overgeschakeld van de ene naar de andere reporter. Tijdens het inrichten van de apparatuur op een kleine parkeerplaats werden de schaarse opklaringen toch wat groter en de kans om toch nog wat te zien leek wat hoopvoller. De verduistering was al flink gevorderd en de straatverlichting floepte aan. Cumuluswolken dreven voor de zon en de vreemde schemer nam snel in intensiteit toe.

Tien voor half een, een grote cumuluswolk onttrekt de zon even volledig aan het gezicht. Dan, slechts enkele tientallen seconden voor het moment van totaliteit, komt een dun stuk van die wolk voorbij. En plotseling dan die duisternis die ineens het landschap overspoelt, een prachtige corona wordt zichtbaar en de laatste druppel zonlicht vormt een schitterende lichtdiamant. Als die ook uitfloept blijft een aantal fel rozerode punten aan de zwarte rand van de bol zichtbaar, protuberansen, grote uitbarstingen op de zon. De schitterende corona kleurt de voorbijtrekkende wolken blauw en geel. Om ons heen een donker paarsblauwe hemel en naar de horizon een oranjeachtige schemertint. Een fantastisch schouwspel, die totaal verduisterde zon, dwars door de wolken zichtbaar. Plots piekt het eerste licht weer vanachter de rechtermaanrand tevoorschijn. Een lichtdiamant die steeds groter wordt, maar dan ineens weer kleiner. Een dik stuk van diezelfde wolk dekt meteen daarna de hele sikkel weer af. Was de totaliteit 2 minuten later geweest, dan hadden we er niets van kunnen zien… over mazzel gesproken. Blije gezichten rondom ons, het was gelukt, we hadden het gezien, momenten die je bij blijven. De uitwijkactie van zo’n 250 km was uiteindelijk beloond. Ook Johan, Magda en Pim en mijn ouders konden nu zeggen dat ze hun eerste totale zonsverduistering hadden beleefd.

Meerdere malen werd nog door de Hilversumse collega’s een beroep op ons gedaan, maar het live-verslag vanaf ons punt kon niet meer worden overtroffen. De sfeer maak je mee op dat moment, daarna is het herinnering.

Moe maar voldaan keerden we ’s avond om half negen terug in Luxemburg stad. Ik vroeg de mensen in het hotel hoe het daar was geweest. Donker en bewolkt was het antwoord. Zo zal het op veel plaatsen zijn geweest, mensen die in vreugde die blik op die zwarte bal hebben kunnen richten en anderen op slechts korte afstand die dat niet hebben meegemaakt. De natuur is grillig, soms zuinig om haar mooiste fenomeen te tonen en soms heel gul.

Het begin van de verduistering in het westen van Nederland om 11:17.

Weer licht in Zoetermeer vlak na de maximale verduistering