A rare astronomical event, the Leonid Meteor outburst 2002.          
Observers over the oceans and in the air

Not anymore until 2099?

Normally every year around mid-November the earth is passing the orbital plane of the comet Tempel-Tuttle

During this passage some tiny dustparticles, originating from former cometpasses will collide with our planets atmosphere. They evaporate in a very short moment, a meteor is the visual result.

Sometimes the dustconcentrations are higher than normal and the earth is sweeping thousands of particles in an hour. Then a real outburst of meteors is displaying a wonderful show to anyone who has clear sight to the nightskies. Such a rare event is expected for the 19th of November 2002.  Computermodelsimulations of this Leonid-activity are giving strong evidence that again a magnificent celestial show of meteors will occur, probably with the highest rates for the coming 97 years! (more information bulletins have already been published at www.spaceweather.com ) 

Sailors looking in the night skies

All over the world astronomers (professionals and amateurs) are preparing observing campaigns. Especially counts of meteors over short intervals will deliver a better idea how the dustconcentration is spread along the comet’s path. Last year a special group of people has been asked to join an observingcampaign of the Leonids in November 2001. These men, sailors at several dozens of so-called “selected ships”, have been asked to contribute the program of meteor counting at their positions on the world oceans. Normally the Port Marine Officer (PMO) of the Royal Netherlands Meteorological Institute (KNMI) is co-ordinating the meteorological observation program aboard of the Dutch vessels. Together with the PMO I got the support of many Masters, Officers and crewmembers of ships all over the world. It resulted in a large dataset with very valuable information from places where normally not any observation should have been realised. Also PMO’s of British, American, Japanese, Russian, French and German fleets were informed and joined this special campaign.

High altitude meteorobservers
Due to that enormous success a second Leonid-observingcampaign among sailors has started in October 2002. The rare possibility to watch again an expected Leonid “ storm” could lead to an even better analysis of the distribution of dustparticles in the comets orbital plane. A special observing-instruction for sailors (in English) has been prepared and could be found on the next URL: www.weerboek.nl

Discussing the results of the 2001 campaign with the captain of a Dutch airliner a new idea developed quickly.… why not asking cockpitcrews to look at the meteoractivity when flying under the pre-dawn night skies at November 19th all over the world!

Again, like the ‘Marine’ Leonid 2002 observing campaign, this new idea is based on a complete voluntary contribution of people in these categories of labour. Anyone has to decide him or her if there is time to join the campaign. If there should be no possibility two do special observations, he or she still could watch “recreatively” to that interesting celestial event. For the aircraftcrews an edited version of the observing instruction has been written. That (English) instruction could be found also on the www.weerboek.nl website.

Enjoy the celestial event
I hope that many international airline-crews (and sailors on the Oceans) will join our Dutch colleagues, probably sending many extra observations to the special e-mail address that is mentioned in the instruction. At least I hope that many crewmembers (and also airline-passengers) will have a lot of pleasure when the expected Leonid-activity indeed should turn into reality on November 19th.

Regards,
Jacob Kuiper
Senior Meteorologist Royal Netherlands Meteorological Institute
Boardmember Royal Netherlands Association for Meteorology and Astronomy.

English Leonid observing instruction
for  sailors :

 
:

For people who are able to read the Dutch language, the next introduction about the Leonid-observing campaigns in Dutch:

Leonidenwaarnemingscampagne 2002 !

Zeldzame meteorenregen op 19 November
Ieder jaar, net na midden november, passeert de aarde de meteorenzwerm der Leoniden. Meteoren zijn kleine stofdeeltjes, vaak afkomstig van kometen die het stof uitstoten wanneer ze dichtbij de zon komen. De stofdeeltjes blijven achter in de baan van die komeet en kunnen daar tientallen tot honderden jaren aanwezig blijven. Bij de Leoniden verbranden er slechts een gering aantal kosmische stofdeeltjes in de aardatmosfeer als de aarde de stofbaan elke november doorkruist. In sommige jaren is het aantal echter veel groter dan normaal. In 2001 was dat het geval en ook voor 2002 verwachten de astronomen erg hoge aantallen meteoren. Uit modelberekeningen blijkt dat 2002 wellicht een van de laatste kansen in de komende 97 jaar op een grote Leonidenmeteorenuitbarsting oplevert! De doorsnee van de kosmische stofwolk is niet echt groot. In enkele uren kan de aarde er geheel doorheen trekken.

Europa en Amerika in the picture
In 2002 lijken twee afzonderlijke stof”buizen” op ons pad te liggen, die beide op 19 november gepasseerd worden. Het waarnemen van vallende sterren gebeurt meestal op posten die op land zijn gestationeerd. Sterrenkundigen en amateurs doen vele malen per jaar waarnemingen wanneer zogenaamde meteoorzwermen de aardbaan kruisen. Om een zo goed mogelijk beeld te  krijgen van de structuur en opbouw van de Leonidenmeteorenzwerm is het belangrijk om een zo dicht mogelijk waarnemingsnetwerk te hebben. Dit jaar lijken Amerika en Europa de plaatsen waar men het hoogste aantal meteoren te zien zou kunnen krijgen. Toch zijn die berekeningen niet keihard. Enkele uren eerder of later en de aarde komt op een heel andere plaats door de zwerm, wat betekent dat men de show van vallende sterren veel oostelijker of westelijker zou kunnen meemaken.

Grote waarneemactie vanaf schepen in 2001
Omdat de wereldzeeën ook grote witte vlekken zijn in het meteorenwaarnemingsnetwerk, zou een waarnemingscampagne vanaf koopvaardijschepen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de inhoud van de totale dataset.

Vorig jaar is in nauw overleg met de Port  Marine Officer van het KNMI een plan opgesteld om het netwerk van selected ships, dat al regulier meteorologische waarnemingen op de wereldzeeën verricht,  gedurende een paar dagen te vragen niet alleen de gebruikelijke meteorologische metingen te verrichten maar gedurende de nachtelijke uren ook de sterrenhemel in de gaten te houden. In het bijzonder werd gevraagd op te letten of men meteoren ziet verschijnen en bij te houden welke aantallen vallende sterren per tijdseenheid werden waargenomen. Die speciale waarnemingscampagne bleek bijzonder succesvol. Vele tientallen schepen deden mee en daarmee werd ook van verafgelegen oceaanlocaties een beeld bekend van de meteorenactiviteit.

Ook in 2002 is weer een oproep aan de scheepsbemanningen gedaan om de komende november alert te zijn en weer waarnemingen te verrichten, ditmaal tussen 17 en 21 november, met de nadruk op de 19^e november 2002.

Er is voor de scheepsbemanningen een waarnemingsinstructie geschreven. In die instructie werd het doel van de waarneemactie uiteen gezet en hoe men de observaties het beste uit kan voeren.

De PMO heeft daarnaast de instructie ook aan zijn buitenlandse collega’s doorgestuurd met het verzoek om ook de bemanningen van de in hun landen geregistreerde schepen op de hoogte te brengen. Het betreft hier de veel grotere vloten van bijvoorbeeld Amerika en Groot Brittannië. Ook de PMO’s in Rusland, Japan, Duitsland en Frankrijk is verzocht de instructies aan hun selected ships door te zenden.

Ook vanuit de lucht kansen!
Voortbordurend op de succesvolle waarnemingscampagne van vorig jaar, ontstond het idee om ook vliegtuigbemanningen te vragen of men mee wil doen aan het waarnemen van de Leoniden rond 19 november. Het meedoen is geheel op vrijwillige basis en uiteraard geheel afhankelijk van de mogelijkheden die de crew tijdens de vlucht ter beschikking heeft. Eén groot voordeel hebben zij op al hun collega’s waarnemers op zee en vanaf land en dat is het zicht op een heldere hemel. De kans dat men vanuit het toestel een heldere hemel aantreft is een enorm stuk groter vergeleken met de ground/sea-based locaties.

Om meteoren goed waar te kunnen nemen, dient men zelf op een plaats met weinig verlichting te zijn. In de nachtelijke vliegtuigcockpit is die situatie mogelijk. Uit waarnemingen in 2001 blijkt dat ten tijde van het maximum soms per minuut meer dan 50 meteoren werden waargenomen. Dergelijke aantallen zijn zodanig hoog dat ook vanuit de beperkte zichthoek die een cockpit op de hemel biedt nog steeds veel meteoren zichtbaar zouden moeten zijn. Van enkele piloten die ik vorig jaar sprak, kwam de bevestiging dat zij inderdaad veel vallende sterren hadden gezien..

Het is aan ieder om te bepalen in welke vorm hij/zij aandacht wil besteden aan het gebeuren. Wil men alleen ‘recreatief’ observeren en geen tellingen uitvoeren dan moet men dat voor zichzelf beslissen, maar mocht men, indien zich de kans voordoet, ook tellingen willen vastleggen dan zijn die gegevens zeer welkom bij de campagneleider.

Het loont zeker de moeite, indien men tijdens een vlucht juist op de goede plaats en tijd van het Leonidenmaximum zit, ook de vliegtuigpassagiers te attenderen op het zeldzame hemelverschijnsel dat zich buiten afspeelt aan de nachtelijke hemel. Uiteindelijk zal van alle binnengekomen waarnemingen een overzicht worden samengesteld en worden sterrenkundige organisaties in binnen- en buitenland op de hoogte gebracht van de resultaten.

Meedoen aan de waarnemingsactie

Wilt u meedoen lees dan eerst de speciale engelstalige instructie.
Deze bevat nadere gegevens over de tijdstippen van verwachte hoogste activiteit alsmede de plaatsen op aarde waar dit wordt verwacht.

WAARNEMINGEN KUNNEN WORDENGESTUURD NAAR HET VOLGENDE E-MAILADRES :  kuiper@knmi.nl

Uiteraard is toezending van de gegevens ook per post mogelijk, dat laatste is zelfs een verzoek aan diegenen die reeds in een eerder stadium ook per e-mail hun gegevens bekend maakten, zodat er in geen enkel geval kostbare gegevens verloren zouden gaan. (postadres:  KNMI, t.a.v. J. Kuiper Postbus 201, 3730 AE De Bilt. Nederland)

De engelstalige waarnemingsinstructies zijn hieronder te vinden of op op de openingspagina van www.weerboek.nl onder het item meteoren of Meteor-project. 

Lees ook eens het verslag van de actie van 2001.

Ik dank u voor het lezen van deze informatie en bij voorbaat ook voor uw medewerking aan de waarnemingscampagne en wens ieder veel plezier bij het kijken naar de Leoniden 2002.

Jacob Kuiper, coördinator waarnemingscampagne Leoniden 2002
Hoofdmeteoroloog KNMI
Bestuurslid Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde 

English Leonid observing instruction
for  sailors :

 
: